Do góry
  • Sonda
  •  

    BitBay - Największa Polska giełda cyfrowych walut

Historia Balin

Historia Balina

Dawno temu wieś Balin była bardzo starą osadą szlachecką której nazwa pochodzi albo od „baling” (wierzchowe kopalnie galmanu nazywane tak przez Niemców ) albo od założyciela Balińskiego, lub też powstała przypadkowo.

Według „Liber Beneficiorum” Długosza w roku 1470 Balin należał do parafii w Kościelcu. Nazwę jego podaje Długosz „Balyna” jest wsią , której właścicielem jest Bylyńsky. Wieś ta ma także łany kmiecie z których dziesięciny należą się kościołowi w Sławkowie. Widać, że Balin należał do Sławkowa zanim powstała parafia w Kościelcu.Fakt dziesięcin składanych według Długosza kościołowi w Sławkowie świadczy, że owa osada Balin sięga swymi początkami czasów wczesno historycznych. Obok dworu w Balinie własności Balińskiego, istnieje według Długosza w Balinie „unim proctum militare” – to jest posiadłość majątek wojskowy. Obok stacji kolejowej są resztki zabudowań dawnego folwarku dworskiego. Zapewne w tych czasach kiedy Śląsk był odrębnym księstwem, granica przechodziła gdzieś niedaleko. I na pasie granicznym stały placówki wojskowe które na wschodzie zwano strażnicami. Wówczas oddziały wojskowe to jazda i dlatego dla utrzymania koni budowano „predium militare”.

Według Długosza (tj. około roku 1470) Kościelec jest już parafią i do niej należy Balin. Józef Łepkowski w „Przeglądzie zabytków przeszłości z okolic Krakowa” pisze, że około 1860 roku znalazł w kościele w Kościelcu pomnik służący za kamień posadzki, na którym był wyrzeźbiony herb „Ostoja” i napis goryckimi literami.

Widać, że balińscy właściciele byli znacznymi dobroczyńcami kościoła w Kościelcu, skoro stawiano w XVI wieku pomniki. Przynależność do parafii w Kościelcu wsi Balin przez tyle lat, chociaż od kościoła ta wioska jest całkiem odcięta przez miasto Chrzanów a droga do Kościelca prowadzi koło kościoła w Chrzanowie świadczy, że Kościelec jest wcześniejszą parafią od Chrzanowa. Przez prawie 600 lat Balin należał do parafii w Kościelcu.
 
Według dekretu wydanego przez Jana z Tenczyna już w 1527 roku Chrzanów wraz z wsią Balin należał do Piotra Ligęzy, właściciela Libiąża.

Odtąd już Balin należał do właścicieli Chrzanowa zmieniał właścicieli i podupadał i prowadzący przez administrację i dzierżawców. Założono przy dworze balińskim gorzelnię gospodarczą, która dotrwała jako jedyna gorzelnia w tej okolicy do 1929 roku. Przez dłuższy czas u schyłku XIX wieku Balin należał do Lowenfeldów, dziedziców Chrzanowa, a już za czasów „Niepodległej Polski (1918r) przechodzi na własność Buczyńskich. Tadeusz Buczyński w 1930 roku rozparcelował dwór w Balinie liczył wówczas około 200 morgów ziemi. Balin jest zamieszkały przez ludność robotniczo – rolniczy. Charakter Robotniczy cechuję tę wieś nie od XIX wieku ale już wcześniej tereny wsi w miejscach nieuprawnych pokryte są szybikami. Grunt skalisty jest bogaty w galman (btuszec) jak to tutaj zowią. Te minerały mają w sobie cynk, cynę, ołów i srebro. Roboty kopalniane sposobem prymitywnym prowadzono tutaj, jeszcze przed napadem Szwedów. Od 1932 roku Balin jest parafią. Za kupione w parcelacji dworu spichlerz dworski, gdzie urządzono świątynię. Zakupiono również parcelę pod kościół, plebanię i cmentarz.
 
W 1931 roku mury dawnej gorzelni dworskiej oddane zostały na cele szkolne przez T. Buszczyńskiego – gminie, a potem Kościołowi. Z cegły tych murów zbudowano tymczasową plebanię i dom parafialny. W 1935 roku rozpoczęto budowę Kościoła, którą ukończono w 1938r.


Michał Kłyk – PowiatChrzanowski.pl

Script logo